11-7-11:Υπάρχει ελπίδα.

*Του Σταύρου Ζένιου

Ο εναρκτήριος πυροβολισμός για να χαράξουμε μια νέα πορείας πλεύσης.
Ναι, υπάρχει ελπίδα. Ορισμένοι βλέπουν ένα «τραγικό συμβάν». Οι περισσότεροι πολίτες, και ιδιαίτερα οι νέοι, άκουσαν τον εναρκτήριο πυροβολισμό για να χαράξουμε μια νέα πορείας πλεύσης για την χώρα μας. 

Προς πού η νέα πορεία; Και πώς;

«Χρειάζεται ενότητα και κοινή δράση για να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες των τραγικών συμβάντων», είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Ορθό. Αλλά δεν αρκεί. Ενότητα και κοινή δράση αρκούν για να καλλιεργούμε τα χωράφια μας, να οργανώνουμε πανηγύρια στα χωριά, να ενδυναμώσουμε το κόμμα μας. Για τη διακυβέρνηση μιας κοινωνίας χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο: ικανότητα αντίληψης.
 
Η τέχνη της διακυβέρνησης απαιτεί βαθειά κατανόηση του κόσμου. Όταν κατανοούμε τον κόσμο ερμηνεύουμε τα γεγονότα. Τότε μας ανήκει το μέλλον. Μπορούμε να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες, να προκαλούμε τα συμβάντα, και όχι να τα αφήνουμε όπως συμβαίνουν πάνω μας.

Τραγικά συμβάντα συμβαίνουν όταν δεν κατανοούμε πως δουλεύει ο σύγχρονος κόσμος. Το πολιτικό σύστημα επιμένει σε παραδοσιακούς ιδεολογικούς δογματισμούς αριστεράς-δεξιάς για να λύνει προβλήματα που δεν είναι προβλήματα αριστεράς-δεξιάς. Ως κοινωνία ακολουθήσαμε. Λίγο αριστερά, λίγο δεξιά, βολευτήκαμε. Μας ξύπνησε η έκρηξη. Και είδαμε ότι φθάσαμε σε αδιέξοδο: ανεργία των νέων 25%, ηλεκτροπαραγωγική ικανότητα 30 χρόνια πίσω, λειψυδρία.

Χρειαζόμαστε σύγχρονο ιδεολογικό στίγμα που να ανταποκρίνεται στα σύγχρονα προβλήματα της «κατασκευασμένης αβεβαιότητας», των τεχνολογιών και της παγκοσμιοποίησης. Να ανοίγει δρόμους πέραν των αδιεξόδων.

Δύο γενιές έχουν περάσει από την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας. Ξεπερασμένες νοοτροπίες και συμπεριφορές ανάσχεσης πεθαίνουν ένα αργό θάνατο. Συμπαρασύρουν όμως και τη χώρα. Αναβάλλουμε την αντιμετώπιση των προβλημάτων για κάποιο νεφελώδη χρονικό ορίζοντα, μέχρι να εμφανιστούν καλύτερες συνθήκες, τις οποίες ούτε να προσδιορίσουμε μπορούμε ούτε να βεβαιώσουμε ότι θα έρθουν. Αντί να χαράσσουμε πολιτική κάνουμε αντιπολίτευση στα γεγονότα «διαφωνώντας με την παγκοσμιοποίηση». Αποφεύγουμε την αναμέτρηση με το συντηρητισμό και την αδράνεια. Ικανοποιούμαστε με ευκαιριακούς συμβιβασμούς. Προτιμούμε το άμεσο όφελος, το πιο κοντινό καλό, αν και γνωρίζουμε ότι το πιο απομακρυσμένο είναι πιο ωφέλιμο. Αυτά οφείλονται στην βουλητική αδυναμία ενός γερασμένου πολιτικού συστήματος.

Η έκρηξη στο Μαρί μας προκαλεί να ακολουθήσουμε μια νέα πορεία. Να οικοδομήσουμε μια σύγχρονη δημιουργική κοινωνία.

Η δημιουργική κοινωνία συστηματικά διερωτάται και αναθεωρεί θεσμούς, πρακτικές και εμπεδωμένους τρόπους λειτουργίας. Δεν αδρανεί. Μια δημιουργική κοινωνία βλέπει τα θέματα με ορθολογισμό, συνθέτει τις αντιθέσεις, επινοεί εναλλακτικές λύσεις για κάθε πρόβλημα που την απασχολεί. Δεν προσκολλάται σε δογματισμούς.

Για την νέα πορεία χρειαζόμαστε ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ στον δημόσιο βίο. Ηγεσία με ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗΣ του σύγχρονου κόσμου. Πολιτικό λόγο που ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ για το κοινό καλό, και όχι να συμβιβάζει επί μέρους συμφέροντα. Λέγεται ότι οι πολιτικοί ασκούν λειτούργημα και όχι επάγγελμα. Και όμως, χρειαζόμαστε ΕΠΑΓΕΛΜΑΤΙΣΜΟ, όχι επαγγελματίες πολιτικούς. Από τους πολίτες απαιτείται ένα υψηλό αίσθημα δημόσιας ευθύνης, ενεργητικότητα, εμμονή σε αρχές, επιμονή μπροστά από τις δυσκολίες.

Οι νέοι μας έχουν τη δύναμη για να ανταποκριθούν σε αυτές τις ψηλές προδιαγραφές.

Αυτή είναι η «τρίτη επιλογή» για την οποία έγραψα στο προηγούμενο άρθρο. Να εντοπίσουμε κάθε δυναμικό στοιχείο που διαθέτει η κοινωνία μας, και να το χρησιμοποιήσουμε την κατάλληλη στιγμή και με τον κατάλληλο τρόπο στην νέα πορεία. Οι μεγάλες ευκαιρίες για δημιουργία προσφέρονται σε περιόδους αναταραχών.

Μπορούμε να τα καταφέρουμε; Όταν οι απογοητευμένοι, ανεξάρτητοι, ελεύθερα σκεπτόμενοι πολίτες φθάσουν το 33% τότε θα καθορίσουν τον επόμενο πρόεδρο της χώρας. Η Προεδρία διαθέτει τα εργαλεία και το δημόσιο βήμα για να χαράξει μια νέα πορεία πλεύσης. Το πολιτικό σύστημα θα αναγκαστεί να ακολουθήσει: να ανανεωθεί, να καθορίσει σύγχρονο ιδεολογικό στίγμα, να υιοθετήσει νέο ήθος. Θα ξαναβρεί την διάθεση να δημιουργεί το νέο, και να παύσει να επιμένει στα παλιά επιδιώκοντας την υπαρξιακή δικαίωση του. Οι βαθειά απογοητευμένοι πολίτες έφθασαν το 25% --τόσες ήταν οι αποχές στις πρόσφατες εκλογές. Σήμερα ξεπερνούν το 70%. Πολλοί είναι αγανακτισμένοι, άλλοι θα ακολουθήσουν το κόμμα τους, κάποιοι είναι αδιάφοροι. Αυτό δεν αρκεί. Χρειαζόμαστε 33%, νηφάλιους, υπεύθυνους, ενεργούς πολίτες.

Υπάρχει ελπίδα να επιτύχουμε; Η αλλαγή θα έρθει από τους νέους. Οι παππούδες των σημερινών νέων έκτισαν την Δημοκρατία. Οι πολιτικοί της δικής μου γενιάς πάνε να την καταστρέψουν. Οι νέοι θα την προστατεύσουν. Είναι οι νέοι, με τον ενθουσιασμό και την αποφασιστικότητα τους, που θα γίνουν οι πρωτεργάτες της δημιουργικής κοινωνίας. Το κοινωνικό σύνολο είναι δίπλα τους. Το πολιτικό σύστημα θα διστάσει όσο πιο πολύ γίνεται, θα παραμείνει φοβισμένο, αναποφάσιστο και αδρανές. Αλλά όταν η επιτυχία είναι σίγουρη θα τη διεκδικήσει για τον εαυτό του, και θα ζητήσει από τους νέους να καθίσουν φρόνιμα, θα τους δείξει την θέση του επιβάτη αντί την θέση του συνοδηγού. Όμως θα είναι πλέον αργά. Το καράβι θα έχει τραβήξει μια νέα πορεία.

Η έκρηξη στο Μαρί θα έχει γίνει ο δικός μας «πυροβολισμός που ακούστηκε σε όλο τον κόσμο».     

*Ο Σταύρος Α. Ζένιος είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, και πρόεδρος της Συνόδου των Πανεπιστημίων των Ευρωπαϊκών Πρωτευουσών

Τρίτη, 26 Ιουλίου 2011 08:58

0 Σχόλια